Stosowanie leków w chorobie Parkinsona - sierpień 2016

Stosowanie leków w chorobie Parkinsona (chP)


Podstawowym lekiem w chP jest lewodopa. Skuteczność leczenia  uzależniona jest od czynników mających wpływ na wchłanianie lewodopy z przewodu pokarmowego oraz absorpcję z krwi do mózgu.


Konflikt lewodopy z białkiem

Podstawowym elementem strukturalnym białka w pożywieniu są związki chemiczne zwane aminokwasami. Sama lewodopa ma budowę podobną do tzw. wielkocząsteczkowych neutralnych  aminokwasów (WNA). Związki te wykorzystują takie same jak lek drogi wchłaniania oraz przenikania z krwi do mózgu   i konkurują z nim o dostęp do tych szlaków. Lewodopa, by być skuteczna, musi znaleźć się w mózgu i dopiero tam powinna zostać przekształcona w dopaminę (sama dopamina nie jest wchłaniana z krwi do mózgu). Tymczasem pojawienie się konkurencji (aminokwasów) zmniejsza ilość lewodopy, jaka dociera do mózgu.

Zdarzają się ludzie cierpiący na chP, dla których obecność białka w diecie nie ma żadnego znaczenia, inni zaś obserwują zmniejszoną  skuteczność lewodopy, gdy przyjmują lekarstwa krótko przed posiłkiem lub zaraz po nim. Ponadto u części chorych białko w mleku i wyrobach mlecznych blokuje absorpcję lewodopy znacznie bardziej niż białka z innych pokarmów.


Opróżnianie żołądka

Zanim lewodopa dotrze do  bariery krew-mózg, najpierw musi znaleźć się w jelicie cienkim, z którego jest absorbowana. Pełny żołądek opóźnia ten proces. Im dłużej lewodopa pozostaje w żołądku, tym bardziej jest narażona na działanie enzymów przekształcających ją w dopaminę przedwcześnie – bo skuteczna jest tylko ta powstająca  w mózgu. Tymczasem już w jelicie cienkim lewodopa współzawodniczy z każdym WNA, jaki pojawi się gotowy do absorpcji. Ponadto lewodopa ma bardzo krótki tzw. czas  osoczowego półtrwania – jej zanikanie we krwi rozpoczyna się po upływie 60 do 90 minut od połknięcia. Musi zatem dotrzeć do mózgu zanim to nastąpi.

Choroba Parkinsona może mieć wpływ na pracę nerwów przewodu pokarmowego, co powoduje spowolnienie opróżniania żołądka. Jeśli odczuwamy wzdęcia, działanie leków jest wolniejsze,  jeśli uczucie pełności po jedzeniu pojawia się szybko czy też zdarza się nam refluks żołądkowo-przełykowy -  należy szukać porady u lekarza lub dietetyka, jak sobie radzić z tymi trudnościami; czasem może być konieczna zmiana przyjmowanych leków.


Czas podawania leków

Lewodopę bierze się nie później niż 30 minut przed jedzeniem z racji wyżej wymienionych. Wyjątkiem są przypadki, gdy powoduje ona nudności lub nadmierną dyskinezę. W razie nudności, często występujących we wczesnym okresie oswajania się chorego z lewodopą, należy ją przyjmować z jakąś lekką niskobiałkową przegryzką. W przypadku dyskinezy należy brać lewodopę z małą przegryzką wysokobiałkową. Jeśli cierpimy na fluktuacje lub stany on/off układają się niekorzystnie powinno się rozważyć ilość i rozkład białka w pożywieniu, tak jak się to robi w diecie 7:1*  (7 części węglowodanów na 1 część białka). Na przykład 10 gramom białka w porcji śniadaniowej musi towarzyszyć siedem razy większa ilość (7 x 10), czyli 70 g węglowodanów.


Opracowali: Sławomir J. Białostocki, Gdańsk; Leszek Dobrowolski, MSOzChP


Copyright - MSOzChP, 
wykorzystanie fragmentu lub całości jedynie za zgodą Zarządu MSOzChP


Źródło:
  artykuł: Medications in Parkinson’s Disease, w poradniku: Good Nutrition and Parkinson's Disease,  Jenny E. Loew, Carol Pratt; wyd.: American Parkinson Disease Association, Inc.; rok 2005/2009.

 The 7:1 Diet For Parkinson’s Disease: A Nutritionist’s View, Lori Lieberman & Associates, Nutrition Consultants, Weymouth, MA, USA



Równoważenie węglowodanów i białka, w szczególności w stosunku 7: 1 (7 części węglowodanu na 1 część białka) prowadzi do najbardziej stabilnego poziomu WNA we krwi. Badania wykazują, że optymalną odpowiedź na lewodopę, a więc główny cel postępowania dietetycznego, łatwiej uzyskać stosując dietę 7:1,  w porównaniu zarówno z większą ilością węglowodanów (30:1), jak i niższą (1,5: 1) w stosunku do białka w diecie.






<<< Powrót

©2017 Mazowieckie Stowarzyszenie Osób z Chorobą Parkinsona        powered by ParkinsonFundacja.pl